Sallent de Gállego

Sallent de Gállego Lanuzako urtegiari begira dago, Pirinioetako gailur garaienen magalean, Frantziatik oso hurbil. Tena haranaren hiriburua da, eta benetako mendi-herria: kale estuak, harria nonahi eta bidaia bera justifikatzeko adinako bistak. Bere udal-mugartearen zati bat Pirinioetako Glaziarren monumentu natural gisa babestuta dago; beraz, paisaia herrigunea bezainbeste da bisitaren parte.

Ikusi beharreko eraikina Jasokundearen eliza da, XVI. mendearen hasieran eraikitako tenplu gotikoa, kultura-ondasun izendatua. Barruan erretaula plateresko baliotsua gordetzen du, baita Elurretako Ama Birjinaren irudia ere, herriko zaindaria eta sallentarrek biziki gurtua.

Merezi du alde zaharra lasai ibiltzea eta han-hemenka sakabanatuta dauden armarridun etxe ugariei erreparatzea. Erdigunean bertan, Aguas Limpias ibaia «zubi erromatarra» deritzonaren azpitik igarotzen da, nahiz eta egiaz XVI. mendeko obra den. Handik oso hurbil dago Mentidero, kalera irekitako jarleku estali handia, non bertakoak eta kanpotarrak oraindik ere esertzen diren solasean aritzeko. Herriaren taupadak hautemateko lekurik onena da.

Armarriek historia luzea dute atzean. Sallent jatorriz erregearen menpeko herria izan zen, eta geroago Lanuza familiaren jaurerri bihurtu zen. Ondoko Lanuzarekin batera Sallenteko kiñoia osatzen zuen, antzina haranaren gobernua banatzen zen hiru lurraldeetako bat.

Udalerriaren barruan dago Formigal ere, eski-estazioagatik ezaguna. Bertan, Basarango Salbatzailearen eliza mozarabe txikia nabarmentzen da, X. mendekoa eta 1972an berreraikia. Estazioko eraikin modernoen artean duen milurteko silueta haraneko kontrasterik bitxienetako bat da.