Ponferradako gaztelua

Gutxi dira El Bierzo Ponferradako gazteluaren silueta bezain ondo laburbiltzen dutenak. Boeza Sil ibaiarekin elkartzen den lekuan, muino baten gainean kokatuta, harrizko erraldoi honek bere harresi sendoekin eta defentsa-dorreekin hartzen du bidaiaria, eta 8000 metro koadro baino gehiagoko barrutia ezagutzera gonbidatzen du. Askok Templarioen gaztelua deitzen diote besterik gabe, eta izen horrek jada aurreratzen du haren erakargarritasunaren zati handi bat.

XII. mendean du jatorria, Tenpleko Ordenak ipar-mendebalde penintsularra defendatu eta kontrolatzeko gotorleku bat eraiki zuenean. Kokalekua, bi ibairen elkargunea menderatzen zuena, ez zen kasualitatea: goitik lurralde estrategiko bat zaintzen zen. Hala ere, gaur egun bisita daitekeen gaztelua mendeetako lanaren emaitza da, egungo egitura batez ere XII. eta XV. mendeen artean osatuz joan baitzen, segidako zabalkuntza eta berrikuntzen bidez.

XIV. mendean Tenplea desegiteak aro berri bati eman zion hasiera. Gotorlekua Errege Katolikoen esku geratu zen, eta geroago hainbat leinu nobleren esku, zeinek defentsak indartu eta gelak handitu baitzituzten. Garai desberdinen gainjartze hori nabari da barrualdean barrena ibiltzean: patio eta gelen sare horrek Erdi Aroko arkitektura militarreko benetako ikasgai bihurtzen du bisita.

Gaur egun, kultura-ondasun izendatuta, gaztelua eskualdeko erakargarri handienetako bat da, baita bere oinetatik igarotzen den Donejakue bidea egiten dutenentzako mugarri ere. Merezi du lasai eta presarik gabe denbora eskaintzea: harresietara igo, antzina hemendik zaintzen zen harana begiztatu eta bere hormen artean pilatzen den zaldun, errege eta nobleen historiak eramaten uztea.