Leongo gaztelua

Eraikin gutxik laburbiltzen dituzte hain ondo hiri baten erabilera-aldaketak Leongo gazteluak bezala. Hiriburu gotortu hau, Erdi Aroko agirietan Leongo dorreak izenarekin aipatzen dena, garai bakoitzera egokitzen jakin du, Leongo hiri-ehunaren barruan erreferentzia izateari utzi gabe.

Antzinako testuek ematen dioten izenak berak ematen du haren itxuraren eta egitekoaren berri: muino baten gailurrean bakarrik dagoen gaztelua baino gehiago, hiriari berari lotutako esparru gotortua da, hura defendatzeko eta kontrolatzeko pentsatua. Merezi du ñabardura horri erreparatzea hurbiltzean, horrek azaltzen baitu zergatik hitz egiten den hiriburu gotortuaz, eta ez gotorleku hutsaz.

Denborarekin, haren harresiek egitekoa aldatu zuten, eta tokiko espetxea hartu zuten. Gotorleku historiko askok partekatzen duten patua da, haien gune sendo eta itxiak egokiak baitziren horretarako, eta eraikinaren oroimenari beste geruza bat gehitzen dio, ez hain atsegina, baina bezain interesgarria.

Gaur egungo etapa 1982an hasi zen, gaztelua Leongo Probintziako Artxibo Historikoaren egoitza bihurtu zenean. Horrela, garai batean hiria eta gero haren presoak zaindu zituen lekuak dokumentuak gordetzen ditu gaur, probintziaren oroimen idatzia. Bidaiariak eraldaketa hori ia Leonen beraren historia txiki gisa irakur dezake.

Hirian barrena dabilenarentzat, gazteluak tenplu handietakoaz bestelako geldialdia eskaintzen du: eraikin bera defentsarako, zigorrerako eta, azkenik, iragana zaintzeko nola izan daitekeen erabilgarri pentsatzera gonbidatzen duen eraikina.