Villafrancako Markesen gaztelu-jauregia

Frantses Bidea El Bierzotik igarotzean egiten duenak eraikin ezagunenetako bat aurkituko du Villafranca del Bierzon: Villafrancako Markesen gaztelu-jauregia. Izenak berak ematen ditu bere izaera bikoitzaren arrastoak, gotorlekuaren eta noble-egoitzaren artean baitago, bai eta izena eman zion leinuak Leongo hiribildu honen historian izan zuen pisuarenak ere.

Monumentua beste bi izenez ere ezagutzen da: Villafrancako Markesen gaztelua eta Peñarramiroko Kondeen gaztelua. Izen-aniztasun horrek erakusten du eraikina denboran zehar hainbat noble-titulurekin lotuta geratu dela, eta komeni da hori kontuan izatea bisitaren aurretik informazioa bilatzean edo herriko bizilagunei hartaz galdetzean.

Done Jakue bidearekin duen lotura ez da kasualitatea, ezta geografikoa soilik ere. 2015ean, Unescok Espainiako Done Jakue Bidearen deklarazioaren hedapena onartu zuenean, Donejakue Konpostelako Bideak: Frantses Bidea eta Espainiako Iparraldeko Bideak izenburupean, Espainiak bidalitako dokumentazioak lotutako elementuen atzera begirako inbentario bat jasotzen zuen. Zerrenda horretan, 1869 zenbakiarekin, hain zuzen ere Villafrancako markesaren jauregia ageri da, eta horrela erromesaldiari lotutako ondarearen parte gisa aitortzen da.

Bidaiariarentzat, beraz, gaztelu-jauregia Bierzoko paisaiako silueta historiko bat baino gehiago da: mendeetan zehar Konpostelarantz zihoazenei lagundu dieten monumentu-sareko pieza bat da. Merezi du lasai haren aurrean gelditzea, dela Bideko etapa gisa, dela Villafranca del Bierzo eta bere eskualdea ezagutzeko aitzakia gisa, eta haren presentziari uztea kontatzen hiribildu honek Done Jakue bidean izan zuen garrantzia.