Jasokundearen eliza (Olleta)

Olletara hurbiltzen dena, Nafarroako Orbaibarreko Leotz udalerriko kontzeju txikira, Jasokundearen parrokian aurkituko du bidea desbideratzea merezi duten eliza erromaniko horietako bat. XII. mendearen erdialdean eraikia, oso silueta ezagugarria gordetzen du: tenpluaren oinen gainean altxatzen den kanpandorrea eta, kontrako muturrean, burualdea iragartzen duen kimborio poligonala.

Barrualdeak oinplano xumea baina ondo neurtua du. Lau zatitan banatutako habearte bakarrak abside erdizirkular sakon nabarmen batera eramaten du begirada. Hara iritsi aurretik, aurreko zatia kimborioz estalita dago, pechinen gainean bermatua; irtenbide horrek altuera eta argia ematen dizkio eraikinaren zatirik sakratuenari, eta ez da ohikoa tamaina horretako landa-tenpluetan.

Eliza hau bereziki interesgarri egiten duena beste eraikin batzuekin duen ahaidetasuna da. Tipologiagatik familia bera osatzen du Katalaingo Kristoren ermitarekin eta Azueloko San Jorge monasterioarekin, eta hirurek XII. mendearen hasieran eraikitako Loarreko gazteluko elizan jatorria duen eredu bati jarraitzen diote. Olleta ikustea, beraz, gotorleku hartatik Nafarroako ibarretaraino bidaiatu zuen formula arkitektonikoaren oihartzuna antzematea da.

Erromanikoaren zale den bidaiariarentzat, bisitak bere zentzu osoa hartzen du tenplu anaia horiek lotzen dituen ibilbide baten parte gisa planteatzen bada. Haien habearteak, burualdeak eta kimborioak alderatuz gero, ulertzen da eskema bera nola egokitzen zen leku eta komunitate desberdinetara, eta Orbaibarrek lasai eta presarik gabe egiteko giro ezin hobea eskaintzen du.