San Lorentzo eliza

Iruñeko Alde Zaharrean barrena dabilena, lehenago edo geroago, San Lorentzo elizaren aurrean suertatzen da, eta ia beti arrazoi berberagatik: hemen dago San Fermin kapera, XVIII. mendean eraikia. Alde handiz, tenpluko atalik nabarmenena da, eta berak bakarrik justifikatzen du bisita: multzoaren balio artistikoaren zati handi bat biltzen duen espazioa da, eta hiriak bere santuarekin duen loturari ulertzen laguntzen dio bisitariari.

Eraikinaren gainerakoak elkarren segidako eraldaketen istorioa kontatzen du. Eliza Erdi Aroan sortu zen, XIII. eta XIV. mendeen artean, baina jatorrizko eraikin hartatik ia ez da hondarrik geratzen. Gaur egun ikus daitekeena estilo neoklasikoko nabe bat eta askoz modernoagoa den fatxada bat dira, 1901ekoa; beraz, bisitariak garai desberdinak elkarrekin bizi diren tenplu bat aurkituko du, eta bertan Erdi Arokoa ikusi baino gehiago irudikatu egin behar da.

Hala ere, haren garrantzia harrian gordetzen duenetik harago doa. San Lorentzo Iruñeko parrokiarik zaharrenetako bat da: mendeetan zehar, hiriak izan zituen lau parrokia bakarretako bat izan zen, Nafarreriako San Joan Bataiatzailearekin, San Saturninorekin eta San Nikolasekin batera. XIX. mendearen amaieran baino ez zitzaien bosgarren bat gehitu, San Agustinena, hura ere Nafarrerian.

Komeni da, beraz, begirada bikoitz horrekin hurbiltzea: San Ferminen omenezko kapera barrokoaren bila doan bidaiariarena, eta mendeetan zehar Iruñe zaharreko bizimodua antolatu zuen parrokia historikoen sarea ezagutu nahi duenarena. Bisita San Saturnino edo San Nikolasekoarekin uztartuz gero, zentzu handiko ibilbidea egin daiteke Nafarroako hiriburuaren erdigunean barrena.