Iruñeko Salesak

San Frantzisko kalearen eta Aduanako Txokoaren artean, Iruñeko Alde Zaharraren erdi-erdian, XX. mendearen zati handi batean ateak barrura begira bizi izan zen eraikin bat dago. Salesen komentu ohia da, alde historikoaren trazadura estuak normalean uzten duenerako orube zabala hartzen duen multzoa, eta kale hauetan barrena egiten den edozein ibilalditan geldialdi bat merezi du.

Izen ofiziala Andre Mariaren Bisitazioaren Monasterioa izan zen, eta haren historia 1902an hasten da, Florencio Ansoleagaren proiektuari jarraituz eraiki zutenean. Harrezkero, komunitate salesaren etxea izan zen, eta komunitate horrek eman zion eraikinari iruindarrek oraindik ere erabiltzen duten izena.

Mende aldaketak norabide aldaketa ere ekarri zuen. 2000. urtean mojek komentua utzi zuten, eta eraikina helmuga berri baten zain geratu zen. 2004an Nafarroako Aurrezki Kutxak erosi zuen, eta 2010ean Iruñerriko Mankomunitatearen esku geratu zen; hark beharrezko obrak abiatu zituen, jatorrizkoaren oso bestelakoa zen funtzio baterako egokitzeko.

Emaitza 2023an inauguratu zen, monasterio zaharra Mankomunitatearen egoitza bihurtu zenean. Horrela, erretiro eta klausurarako pentsatutako eraikin bat hiriaren bizitzara zabaldu da hiri-paisaiatik desagertu gabe, ondarea erabilera berri bat emanez nola kontserba daitekeen erakusten duen adibidea.

Bidaiariarentzat, Salesak aitzakia ona da Alde Zaharreko ibilbide ezagunenetatik apur bat aldenduta dagoen gune batean gelditzeko eta Iruñean XX. mende hasierako komentu-oroimena eta hiri garaikidea nola bizi diren elkarrekin ikusteko.