Katalaingo Kristoren ermita

Garinoain inguruko soroetan, Nafarroako Erdialdearen bihotzean, Katalaingo Kristo Santuaren ermita altxatzen da, XII. mendeko tenplu erromaniko bat, gure egunetaraino iritsi dena, ez bakarrik ondo kontserbatuta, baizik eta oraindik erabiltzen dela. Garai hartako eraikin gutxik harro esan dezakete hainbeste mendetan zehar beren funtzioari eutsi diotela, eta horrek balio berezia ematen dio bisitari: ez da museoko pieza bat ikusten, oraindik bizirik dagoen leku bat baizik.

Bere historia Bideko eta erresumako erakunderik boteretsuenetako bati lotuta dago: Orreagako Andre Mariaren kolegiatari, zeinaren jabetzakoa izan baitzen denbora luzez. Mendekotasun hura desamortizazioarekin amaitu zen; ordutik aurrera, eraikina ermitatzat hartu zen eta Garinoaingo parrokiari lotuta geratu zen, gaur egun bertako gurtza zaintzen duenari.

Merezi du tenpluaren ingurura ere begiratzea, Katalain ez baitzen beti eliza bakartia izan. Haren ondoan zenbait etxebizitza zeuden, hainbesteraino non 1887ko izendegiak baserrigune gisa aipatzen baitzuen eliza eta etxeek osatutako multzoa. Gune txiki hartatik eraikin hondatu batzuk baino ez dira gelditzen gaur, eta horma hauen inguruan izan zen bizimodua irudikatzen laguntzen dute.

Emaitza arkitektura eta oroimena uztartzen dituen ibilaldia da: nafar erromanikoaren soiltasuna eta desagertutako herrigune baten aztarna, presarik gabe gelditzera gonbidatzen duen paisaia zabal batean. Geldialdi gomendagarria, ezagunagoa ez den ondarea interesgarri deritzon eta eskualdea zeharkatzen duen orori.