Toledoko katedrala

Katedral gutxik dute Toledokoak bezain ezizen adierazgarria: aspalditik Dives Toletana deitzen zaio, hau da, «Toledoko aberatsa». Ez da kasualitatea. Zenbait adituren ustez, Espainiako gotikoaren opus magnum-a da, estilo horrek penintsulan izan zuen adierazpen osoena, eta nahikoa da haren aurrean jartzea halako ospea zergatik merezi izan duen ulertzeko.

Izen ofiziala Santa Maria katedrala da, baina Espainiako katedral primatea ere deitzen zaio, Toledoko egoitzaren pisu historikoa gogorarazten duen titulua. Gaur egun ere Toledoko artxidiozesiaren buru da; beraz, ez gara museoko pieza batez ari, baizik eta eraiki zuten eginkizuna betetzen jarraitzen duen tenplu bizi batez.

Eraikuntzaren historia bera pazientzia-ikasgaia da. Lanak 1226an hasi ziren, Fernando III.a Santuaren erregealdian, eta fase gotikoa ez zen XV. mendearen amaierara arte osatu. 1493an, Errege-erregina Katolikoen garaian, itxi ziren erdiko nabearen oinetako gangak. Ia hiru mende igaro ziren, beraz, lehen harritik azken ekarpen gotiko haietara arte, eta horrek aukera ematen digu imajinatzeko hargin, maisu eta sustatzaileen hainbat belaunaldi proiektu beraren gainean lanean.

Merezi du materialari ere erreparatzea. Katedrala Olihuelasko harri zuriz eraikita dago, Olías del Rey udalerrian, hiritik oso gertu. Harri argi horrek ematen dio eraikinari bere argitasun berezia, eta hari esker, alde zaharreko kale estuetatik begiratuta, tenplua etxeen artetik indarrez ateratzen dela dirudi.

Toledo bisitatzen duenak ezinbesteko geldialdia aurkituko du hemen: Espainiako gotikoaren laburpena, erregealdi erabakigarrien lekukoa eta mendeetan zehar herrialdeko erlijio-gune handienetako bat izan zen hiri baten ikurra.