Ourenseko katedrala

Ourenseko katedralean sartzen denak Galiziako Erdi Aroko eraikin gorenetako bat eta herrialdeko tenplu erromaniko handienetako bat aurkituko ditu. XII. mendearen bigarren erdiaren eta XIII.aren lehen erdiaren artean eraiki zen, eta aldare nagusia 1188an sagaratu zuten; San Martini eskainia dago, eta gaur egun ere hiriko monumentu erlijioso nagusia da.

Merezi du atarietan arreta jartzea, argi ikusten baita bertan Konpostelako Mateo maisuaren eskolaren arrastoa, Santiagon hain distiratsu agertzen den eskultura-tradizio bera. Arkitekturak, ordea, mundu zistertarrari begiratzen dio egituraren zenbait alderditan. Eragin bikoitz horrek izaera berezia ematen dio eraikinari, bereziki nabarmena den trantsizioko erromanikoari dagokiona.

Barrualdeak laurogeita lau metro luzeko latindar gurutze-oinplanoa du, eta hiru nabe ditu, gurutze-formako pilareek eta bikoiztutako arku zorrotzek bereiziak, gurutze-ganga eusten dituztenak. Mendeetan zehar elementu gotikoak, errenazentistak, barrokoak, neoklasikoak eta garaikideak gehitu zitzaizkion; interesgarria da gehigarri horiek, multzoaren batasuna hautsi beharrean, haren hormetan artearen historian zeharreko benetako ibilbidea irakurtzeko aukera ematen dutela.

Haren sustraiak are zaharragoak dira. Katedralak garai suebiarreko basilika baten lekukoa hartu zuen, eta haren kokapena eztabaidagai da oraindik: batzuen ustez orube berean zegoen, eta beste batzuen ustez gaur egun inguruko Santa María Madre elizak hartzen duen lekuan, zeina katedraleko kabildoak kudeatzen baitu hura ere. Garai hartatik dator, halaber, gotzain-egoitza Tourseko San Martini eskaintzea, gaur egungo tenpluak gordetzen duen deikundea.

Haren garrantzia hainbat garaitan aitortu da: Pio IX.a aita santuak basilika txikiaren ohoreak eman zizkion 1867an, eta 1931n monumentu historiko-artistiko izendatu zuten. Gaur egun kultura-intereseko ondasuna da, eta Ourensen ezinbestean bisitatu beharrekoa.