Lugoko katedrala

Sartu aurretik, merezi du tenpluari bira ematea iparraldeko ateraino, multzoko harribitxi erromaniko handiraino. XVI. mendeko ataripe baten azpian, izar-ganga duela, XII. mendeko marmolezko Pantokrator eseri batek buru egiten dio atariari, eta erdigunetik kapitel itxurako pinjante bitxi bat zintzilik dago, Azken Afaria irudikatzen duena, Joan deuna Kristoren ondoan lo dagoela. Latinezko distiko batek eszena deskribatzen du, eta bertan DOMINI hitza laburtuta ageri da, gure a bildua ikurrarekin ahaidetutako D biribildu batekin. Pinjante hura posta-zigiluetara ere iritsi zen 1969an.

Gaur ikusten dugun katedrala 1129an hasi zen eraikitzen Raimundo maisuaren eskutik, eta 1273an eman zen amaitutzat, nahiz eta hurrengo mendeek gotikoz, errenazimentuz, barrokoz eta neoklasizismoz jantzi zuten. Fatxada nagusia, Julián Sánchez Bortek XVIII. mendearen amaieran proiektatua, ez zen XIX. mendera arte bukatu, Nemesio Cobrerosen bi dorreekin. Lehenago, Odoario gotzainaren tenplu bat egon zen hemen, hain ederra non Alfontso II.ak eredutzat hartu baitzuen Oviedoko katedralerako.

Barruan, hiru nabe eta girola dituen gurutze latinoko oinplanoak koru apartekora garamatza: Francisco de Mourerena, 1624an amaitua, Galiziako katedral batek erdiko nabean gordetzen duen bakarra da, medailoietako irudigintzarekin eta motibo naturalisten oparotasunarekin. Gurutzaduran, Cornelis de Holandaren erretaularen zatiak daude, 1755eko Lisboako lurrikararen ondoren hautsia.

Buru aldean, Begi Handietako Ama Birjinaren kapera barrokoa dago, Fernando de Casas Novoak 1726an trazatua, Miguel de Romayren erretaula batekin, Galiziako barrokoaren onenen artean dagoena. Lugoko zaindariak, Alfontso X.ak bere kantiga batean goretsiak, protagonismoa partekatzen du Froilan deunarekin, tokiko zaindariarekin, zeinak bere kapera propioa baitu, Mourek landutako irudiarekin.

Sakramentu Santua etengabe agerian edukitzeko pribilegioak azaltzen du Lugoko eta Galiziako armarrietako kaliza eta ostia, baita zergatik ezagutzen den Sakramentuaren hiria bezala ere. 2015etik, tenplua Gizateriaren Ondarea da, Done Jakue Bideen parte gisa.