Santa Ana gaztelua (Castro Urdiales)

Irudi gutxik laburbiltzen dute Castro Urdiales hain ondo nola Santa Ana gazteluak, Kantauri itsasoaren aurrean, lurmutur harritsu baten gainean tinko jarrita. Goitik itsasoa, portua eta herriko etxeak menderatzen dira, eta begiratu bat ematea aski da harkaitz hori zergatik aukeratu zuten babesgune gisa ulertzeko. Gaur egun Espainiako iparraldeko gaztelurik ondoen kontserbatuetako bat dela iritzita dago, eta haren silueta sendoak kostaldearen profila markatzen jarraitzen du.

Gotorlekua ez dago bakarrik. Penintsula txikia partekatzen du XIII. mendeko Andre Maria Jasokundekoaren eliza gotortuarekin, XII. mendeko San Pedro eliza zaharraren aurriekin eta Santa Ana ermitarekin, behatoki gisa eraikia eta gazteluarekin zubi baten bidez lotua. Multzoa agertoki historiko bakar gisa ibiltzen da, non erlijiozkoa eta defentsazkoa eskutik helduta doazen.

Gazteluak oinplano pentagonalagatik deitzen du arreta, izkinetan hamabost metroko garaiera duten dorre zilindrikoek indartua. Barruan barruti laurzuzen bat gordetzen du, eta haren barruan, kanoi-gangaz estalitako areto bat. Zilindro horietako lauk, egiaz, gangaren kontrahorma gisa balio dute, eta bosgarrenak, berriz, herrirantz aurreratzen den gune triangeluar bat estaltzen du. Haren hormek, karez lotutako harri ziklopeo handiz eginak, ez dute inolako irekidurarik, eta, beraz, dorreetatik soilik egin zitekeen defentsa.

1853an barrutiak bizitza berria hartu zuen bertan itsasargi bat jarri zutenean; haren makineriak kapera bera ere hartu zuen, eta horregatik deitzen zaio askotan gaztelu-itsasargia. Gune horretan, gainera, beste defentsa baxuago eta almenadun bat bereizten da. Antzina, gaztelua eta gotorlekua sei edo zazpi metroko garaierako harresi batez inguratuta zeuden; harresi horren zati txiki bat, oso hondatua, iraun du oraindik, jatorrizko almena eta merloiekin.

Azken xehetasun bat bisitariarentzat: sarrerak ez dio herriari begiratzen, itsasoari baizik, ate txiki baten bidez, gotorleku hau zenbateraino bizi izan zen Kantauriari begira gogorarazten duena.