Morella

Morella, Castelló iparraldeko Ports eskualdeko hiriburua, harriak edozein liburuk baino hobeto kontatzen duen tokietako bat da. 2013az geroztik Espainiako herririk politenen sareko kide da, eta nahikoa da bere elizak ibiltzea zergatik den ulertzeko.

Bisita Andre Mariaren artzapezpiku-elizan hasi behar da, XIII. eta XVI. mendeen artean estilo gotikoan eraikia. Fatxadak bitxikeria bat du: bi atari biltzen ditu, Apostoluena eta Ama Birjinena. Barruan ezustekoak daude zain, hala nola Pórtico de la Gloriaren frisoa, korua atzealdean zizelkatua, eta harainoko igotzen den kiribil-eskailera berezia. Merezi du, halaber, hiru arrosa-leihoei erreparatzea, XIV. mendeko Valentziako eskolaren jatorrizko beirateekin, baita aldare nagusiari, Francisco Turullen organoari eta Sassoferratok XVII. mendean margotutako Sufragioko Andre Mariaren buru bati ere. Bitxikeria gisa, 1700ean Inozentzio XII.a aitasantuak, buldaz, Erromako San Joan Laterangoaren basilikari atxikitzeko pribilegioa eman zion, haren grazia guztiekin.

Beste mugarri handia San Frantzisko komentua da, 1272an hasia eta 1390ean Hugo de Lupia apezpikuak sagaratua. Haren eliza, nabe bakarrekoa, alboko kaperekin, arku zorrotzekin eta bi isurkiko zurezko estalkiarekin, gotiko valentziarraren adibide argia da. 1800ean estaldura neoklasiko batez estali bazen ere, gaur egun berriro erakusten du bere jatorrizko itxura. Baina benetan harritzen duena Kapitulu Aretoan dago: Heriotzaren Dantza irudikatzen duen XV. mendeko fresko bat.

Ibilbidea San Joan eta San Migel elizekin osa daiteke, baita San Nikolas eliza zaharrarekin ere, erromaniko berantiarrekoa eta gaur egun erakusketa-areto bihurtua.