Sant Medirreko ermita

Collserola mendilerroaren bihotz-bihotzean, Sant Cugat del Vallèseko udal-mugartean, ermita xume hau dago, eta martxoaren 3an inguruko ospakizun errotuenetako baten topagune bihurtzen da: Sant Medirreko trobada. Bertaraino iristea historian barrena ibiltzea ere bada, Egara —gaur egungo Terrassa— eta Barcino lotzen zituen antzinako galtzada erromatarretik gertu baitago; bide hark, Castrum Octavianum —egungo Sant Cugat— igaro ondoren, mendilerroan sartzen zen Gausac haranetik, Sant Medir haran ere deitua.

Sustrai oso zaharrak ditu. 962. urtean jada agertzen da dokumentatuta, Sant Cugateko monasterioaren jabetzako eta haren mugarteko bost parrokietako bat bezala, eta garai hartan San Emeterio izenez ezagutzen zen. Fraideek 1446ra arte zaindu zuten. Jatorriz erromanikoa bada ere, ondoz ondoko berrikuntzek apenas utzi dute lehen eraikin haren aztarnarik.

Gaur egun bisitariak ikusten duena oinplano angeluzuzeneko tenplu bat da, sakristiaduna, eta kanpai-horma batek koroatua. Merezi du erdi-puntuko arkudun atearen aurrean gelditzea; bertan, 1447koa den erliebe batek Hirutasun Santua irudikatzen du. Barruan, Josep Grau-Garriga bertako artistaren 1948ko zirriborro batzuk gordetzen dira; inoiz egin ez ziren horma-pintura batzuk proiektatu zituen: izan zitekeenaren lekukotasun bitxia.

San Medirren kondaira zabaltzeak erromesen helmuga bihurtu zuen lekua. Lehen erromeria 1802an egin zen, eta 1846tik aurrera Gràciako hiribilduko erromesak ere batu zitzaizkion, garai hartan Bartzelonatik independentea zena. Ermitak kolpe gogorra jasan zuen 1936ko uztailean, arpilatu eta erre egin zutenean, baina tradizioak bizirik iraun du, eta mendilerroko txoko honi bizia ematen jarraitzen du.