Manzanares el Realeko gaztelua

Gutxi dira Gaztelako irudi hain borobilak nola gaztelu honena, Guadarramako mendilerroaren kontra marraztuta, Manzanares ibaiaren ondoan, zeina zati honetan Santillanako urtegiko uretan baretzen baita. Mendozatarren gaztelua edo gaztelu berria ere deitua, zalduntza-liburu batetik ateratakoak diruditen eraikin horietako bat da, eta, ondoz ondoko zaharberritzeei esker, kontserbazio-egoera bikainean iritsi zaigu.

Bere historia XV. mendean hasten da, Mendozatarren Etxeak, Behe Erdi Arotik Errenazimendura bitartean Gaztelako leinurik boteretsuenetako batek, bere jauregi-egoitza hemen eraikitzea erabaki zuenean. Ez ziren hutsetik abiatu: familiak bazuen lehenagoko gaztelu bat inguruko leku batean, eta eraikin berria eliza erromaniko-mudejar baten gainean altxatu zen, egituran bertan txertatuta geratu zena; bitxikeria hori kontuan izatea komeni da bisitan.

Ohiko gotorleku bat baino gehiago, itxura gerlaria duen jauregia da. Eraikuntzan Juan Guasek hartu zuen parte, eta Isabel garaiko gotikoa erabili zuen, eragin hispano-musulmanez ondua. Arkitekto berak Guadalajarako Infantadoko jauregia sinatuko zuen gero, eta han finkatu zuen Errege Katolikoen erregealdiko jauregi-eredua; horregatik jotzen da Manzanares haren aurrekari zuzentzat eta arkitektura hura ulertzeko funtsezko pieza.

1931n Monumentu Historiko-Artistiko izendatu zuten, eta Infantadoko Dukerriarena da. Urte askoan Madrilgo Erkidegoak kudeatu zuen; bisitariei ateak irekitzen zizkien, eta Erdi Aroko munduari buruzko interpretazio-zentro bat hartzen zuen, XVI.etik XIX. mendera bitarteko tapiz, margolan, armadura eta altzarien bilduma batekin batera. Etapa hori 2025eko urtarrilean amaitu zen, eta barrualdea itxita geratu zen publikoarentzat; beraz, joan aurretik informatzea komeni da. Hala ere, kanpotik ikustea bera, mendilerroa atzean eta ura oinetan duela, nahikoa arrazoi da txangoa egiteko.