Almodóvar del Ríoko gaztelua

Almodóvar del Ríora hurbiltzen denak urrutitik ikusten du: gazteluak El Redondo izenez ezagutzen den mendiaren gailurra hartzen du, eta herriaren gainetik nagusitzen da, beste garai batetik ateratakoa dirudien dorre eta harresien silueta batekin. Floresta gaztelua ere deitzen zaio, eta Kordobako probintziako gotorleku andalusiar ezagunenetako bat da.

Lekuaren historia oso aspaldikoa da. Egungo gotorlekua egon aurretik, muino honetan erromatar kastro bat finkatu zen, haren kokapen estrategikoa Antzinaroan ere estimatzen zela erakusten duena. Gaur egun bisita daitekeen eraikinak, ordea, jatorri arabiarra du eta 760. urtekoa da, al-Andalusen lehen garaietakoa. Erdi Aroan zehar hainbat eraberritze eta berreraikuntza izan zituen, eta bakoitzak bere arrastoa utzi zuen egituran.

Egungo itxuraren zati handi bat zaharberritze handinahi eta luze bati zor zaio. 1901etik 1936ra bitartean, haren jabeak, Rafael Desmaissieres y Farinak, Torralvako XII. kondeak, lanei ekin zien Adolfo Fernández Casanova arkitektoaren zuzendaritza teknikopean. Hiru hamarkada eta erdiko obra horiei esker, gaztelua osorik eta egoera onean dago gaur egun, horren antzinako gotorlekuetan ez ohi den bezala.

Bisitan zehar, merezi du haren dorre nagusiei erreparatzea, bakoitzak bere nortasuna baitu: Dorre Karratua, Dorre Biribila eta Omenaldi Dorrea; azken hori izan da tradizioz edozein gotorlekuren bihotz defentsiboa. Goitik, gainera, ulertzen da zergatik aukeratu zuten mendi hau erromatarrek eta andalusiarrek. Ez da harritzekoa gazteluak gero eta jakin-min gehiago piztea: 2025ean, lehen aldiz, 104.000 bisitari baino gehiago izan zituen, orain arteko zifrarik onena.