Burgos oinez: Andre Mariaren Bisitazioaren monasterio isiletik Katedral handira

Badira kilometrotan neurtzen diren ibilbideak, eta badira kontrasteetan neurtzen direnak. Hau, argi eta garbi, bigarren multzokoa da. Burgosen bihotzean zehar 0,4 kilometro besterik ez dira oinez, baina tarte labur horretan kalera ia agertzen ere ez den etxe erlijioso apal batetik Europako tenplu ospetsuenetako batera igarotzen da. Ibilaldi laburra, bai, baina mendeetan zehar bizitza erlijiosoak markatutako hiri baten izaera ulertzen laguntzen duena, bai bere alderik monumentalenean, bai alderik intimo eta egunerokoenean.

Ibilbide laburra, hiri beraren bi aurpegi

Ibilbideak bi geldialdi baino ez ditu:

1. Andre Mariaren Bisitazioaren monasterioa, Barrantes kalean.
2. Burgosko katedrala, aurreko geldialditik 400 bat metrora.

Distantzia hain da txikia, ezen minutu gutxitan egiten baita; beraz, interesgarria ez da ahalegina, eskala-aldaketa baizik. Monasteriotik hasi eta katedralean amaitzeak txikitik handira, isiltasunetik txundidurara joateko aukera ematen du, eta gotikoaren bitxi handira lehen zatiko lasaitasunak zorroztutako begiradarekin iristeko.

Lehen geldialdia: Andre Mariaren Bisitazioaren monasterioa

Burgosko kaleen artean, monumentu handien inguruko zalapartatik urrun, Andre Mariaren Bisitazioaren monasterioa dago. Postaletan agertzen ez diren leku horietako bat da, eta, hain zuzen ere horregatik, merezi du bertara hurbiltzea.

Monasterioan monja salesen komunitate bat bizi da, eta komentu bihurtzen dute: otoitzari eta barne-bilketari emandako bizimodu komuneko gune bat. Izenak berak ematen du haren nortasunaren berri, Andre Mariaren Bisitazioari eskainia baitago, etxea bera eta bertan bizi direnak definitzen dituen Andre Mariaren deitura bat.

Joan aurretik argi izatea komeni da: ez da museo bat, ezta turismoari begira pentsatutako monumentu bat ere, jendea bizi den etxe bat baizik. Eta hortxe dago, hain zuzen, haren xarma. Onena da Barrantes kalera presarik gabe dabilenaren gogoarekin iristea, fatxadaren aurrean gelditzea eta hormen beste aldean gertatzen dena irudikatzea, han komunitate-bizitzak bere erritmoari eusten baitio, bisitarien joan-etorrietatik aparte.

Klausurako lekua denez, egokiena errespetuz eta isilpean bisitatzea da: ahopeka hitz egin, ez molestatu eta Gaztela eta Leongo historia espiritualaren zati bizi gisa baloratu. Aitzakia ona da une batez ibilbide jendetsuenetatik irteteko eta beste Burgos bati begiratzeko, isilagoa, non komunitate erlijiosoak hiri-paisaiaren parte izaten jarraitzen duten.

Katedralerako ibilaldia

Monasteriotik, 400 metro eskasek bereizten dute bidaiaria katedraletik. Poliki ibiltzeko bidea da, hiriari tonuz aldatzen utziz: jende gutxiago dabilen kaleetako lasaitasunetik tenplu handiaren inguruko giro biziagora. Uneren batean dorreetako orratzak agertzen hasiko dira, eta lehen begirada hori ere esperientziaren parte da.

Bigarren geldialdia: Burgosko katedrala

Gutxi dira hain siluetak ezagunak. Harrizko orratz kalatuekin errematatutako bi dorre, XV. mendean Juan de Coloniak gehituak, eta gurutzadura linterna handi baten moduan koroatzen duen zinborrioa. Unescok Gizateriaren Ondare modu independentean izendatu duen Espainiako katedral bakarra da, alde zahar batekin edo beste eraikin batzuekin batera izan gabe. Aitorpen hori 1984an jaso zuen, Monumentu Nazional izendatu eta ia mende batera, 1885ean.

1221ean hasitako historia

Obrak 1221ean hasi ziren, eredu frantsesei jarraituz. Fatxada nagusiak Pariseko edo Reimseko katedral handiak gogorarazten ditu, eta barneko altxaerak Bourgesi begiratzen dio. Baina katedrala ez zen geldirik geratu: mendeetan zehar hazten jarraitu zuen Hontoria de la Canterako harrobietatik ateratako kareharriarekin, eta XV. eta XVI. mendeen artean gotiko distiratsuak eman zion behin betiko profila, gaur lehen begiratuan ezagutzen duguna.

Atariak, sartu aurretik

Ez izan presarik atea zeharkatzeko. Merezi du eraikinari bira ematea eta haren atarietan gelditzea:

• Sarmental atea, XIII. mendekoa.
• Coronería atea, hau ere XIII. mendekoa.
• Pellejería atea, dagoeneko kutsu platereskoarekin.

Haiek alderatzea ikasgai txiki bat da, eraikin berean gustu artistikoak mendeetan zehar nola aldatu ziren ulertzeko.

Gotikoaren, errenazimentuaren eta barrokoaren museoa

Barruan estiloen benetako museo bat dago zain. Zinborrioak bere historia du, ia eleberri batekoa: lehena, Juan de Coloniaren lana, 1539an erori zen gehiegizko pisuagatik, eta Juan de Vallejok berriro eraiki zuen estilo gotiko-platereskoan. Harrizko linterna horren azpian gorantz begiratzea bisitaren une handietako bat da.

Condestable kaperak, gotiko isabeldarrekoak, katedralean lan egin zuten izen handietako batzuen talentua biltzen du: Colonia familia, Diego de Siloé eta Felipe Vigarny. Siloérena da, halaber, Eskailera Urreztatu errenazentista, tenpluko pieza dotoreenetako bat, eta Vigarny da girolako erliebeen egilea, lasai ibiltzea komeni dena. Ez da galdu behar Gil de Siloéren erretaula ere, eraikin honek biltzen duen maila artistiko itzelaren beste adibide bat.

Bisita antolatzeko aholkuak

• Noiz joan. Garairik onena udaberria eta udazkena dira, apiriletik ekainera eta irailetik urrira. Udak epelak dira, baina neguak hotzak; beraz, hilabete hotzetan joaten bazara, ondo abrigatu.
• Ibilbidearen ordena. Monasteriotik hasi eta katedralean amaitzeak oso ondo funtzionatzen du: kontrasteak tenplu handira iristea are zirraragarriagoa egiten du.
• Denbora. Ibilaldia bera oso laburra da, baina katedralak denbora eskatzen du. Gorde bisitaren zatirik handiena barrualdearentzat eta atarientzat.
• Oinetako erosoak. Ibilbidea laburra izan arren, katedral barruan dezente ibiltzen da eta denbora luzez egoten da zutik.
• Errespetua eta diskrezioa. Bai monasterioan, klausurako komunitate bat bizi den etxea baita, bai katedralean, tenplu izaten jarraitzen baitu, jarrera errespetuzkoa izatea komeni da.
• Jaiegunak eta denboraldi gorena. Egun berezietan joaten bazara, goiz iristeak katedralaz lasaiago gozatzen lagunduko dizu.

Oroimenean geratzen den ibilaldi laburra

Ibilbide honek erakusten du ez dela distantzia handirik behar esperientzia oso bat bizitzeko. 400 metro eskasetan, Burgosek bere historia erlijiosoaren bi aurpegi osagarri erakusten ditu: komentu baten hormen atzean isilean otoitzean jarraitzen duen komunitate batena, eta zortzi mendez begiratzen dionari txundidura eragiten dion katedral batena. Biek batera, edozein liburuk baino hobeto azaltzen dute zergatik duen Gaztelako hiri honek hain izaera berezia.