Cudillero

Cudillero, batez ere, portu bat da. Haren inguruan sortu zen herria XIII. mendean, eta harexetatik bizi izan da harrezkero, Aro Modernoan Asturiasko arrantza-gune nagusia izatera iritsi zen arte. Gaur egun ere portu garrantzitsua da, eta udan kostaldeko lekurik jendetsuenetako bat, eta ez da harritzekoa, 2021ean Espainiako Herririk Ederrenen elkartean sartu zenetik.

Herriaren lehen aipamen idatzia ia ohitura-eszena bat da: 1285ean, Arias González de Valdések Obonako monasterioari lur-zati bat eman zion Cudilleroko portuan ogia saltzeko, baita itsasorako irteera zuen etxola bat ere, inongo jaunek eragotzi ezin zezaten. Behe Erdi Aroan arrantzaleen portu xumea izan zen, Praviaren agintepean, eta XV. menderako behar adina finkatuta zegoen gatz-biltegia eskatzeko, Praviako hiriburuaren monopolioa, baina ez zuen inoiz lortu.

Mendekotasun luze horrek bere izaera markatu zuen. Aro Modernoan bizilagunek berek eraiki zuten San Pedro eliza, kai bat egin zen eta San Juan gaztelua altxatu zen ingelesen erasoetatik defendatzeko. XVIII. mendean mila dobloi eskaini zituzten, ez gehiago ez gutxiago, Praviatik bereizteko, beren karguak izendatu ezinik nekatuta, baina hainbeste desiratutako autonomia ez zen mende bat geroago arte iritsi.

Udalerriak askoz aztarna zaharragoak ere gordetzen ditu: La Garita eta La Cavona kastroak, eta duela gutxi horiei gehitutako Gurióngo aztarnategia, itxuraz erromatarren aurrekoak guztiak. Eta iragan urrun horren kontrastean, bisita ez litzateke osoa izango Quinta de Selgas gabe: XIX. mendeko jauregi dotore bat, lorategi zabalez inguratua, Goyaren lanak gordetzen dituena.