Rosesko Ziutadela

Rosesko Ziutadelara hurbiltzen denak lehenik harresiz inguratutako perimetro ikusgarri bat aurkitzen du, mendeetan zehar Espainiako kostaldearen ipar-ekialdeko muturrean, bere izena daraman golkoari begira, hiria babestu zuen bera. Gaur egun kanpotik ikusten dena Karlos I.ak 1543an agindutako berrikuntzaren emaitza da; herria bertatik bertara bisitatu ondoren agindu zuen, helburu jakin batekin: pirata-erasoetatik eta Frantziaren mehatxuetatik babestea.

Baina lekuaren historia harresi horiek baino askoz zaharragoa da. Hemen kokatu zen Rode, jatorria oraindik ere galderaz inguratuta duen greziar kolonia. Iturri literarioek K.a. VIII. mendera eramaten dute haren sorrera; arkeologiak, berriz, ondoko Emporionekin —gaur egungo Empúriesekin— lotzen du, eta ez du K.a. V. mendea baino lehenago kokatzen. Gainera, bi koloniek Artemisaren kultua partekatzen zuten, eta lotura horrek hurbiltasun hori indartzen du.

Izenak Rodas uhartea dakar gogora, eta ez da kasualitatea askok hala pentsatu izana, nahiz eta lotura hori inoiz frogatu ez den, ezta sortzaileak rodostarrak zirenik ere. Bada, hori bai, arrasto iradokitzaile bat: K.a. 400 urte inguruan Roden encuñatutako drakmek, ΡΟΔΗΤΩΝ inskripzioa dutenek, ez dute Emporionekoen ez Massaliakoen —antzinako Marseillakoen— antzik, baizik eta Rodasko txanponen tipologiari jarraitzen diote.

Ziutadela zeharkatzea, beraz, iraganeko bi geruza aldi berean irakurtzeko modu bat da: Koroaren zerbitzura egindako gotorleku errenazentistarena eta kostalde hau Mediterraneora ireki zuen greziar gune harenа. 1961ean kultura-intereseko ondasun izendatua, patxadaz bisitatzea merezi du Roses nola jaio zen eta nola defendatu zen ulertu nahi duenarentzat.