Berlanga de Dueroko gaztelua

Gotorleku gutxitan irakur daiteke denboraren joana Berlanga de Dueroko gazteluan bezain argi, Soriako probintzian. Bertaraino igotzen denak ez du garai bakar bateko eraikinik aurkitzen, baizik eta bata bestearen gainean pilatutako hainbat geruza, lurralde bat defendatzeko modua nola aldatu zen kontatzen dutenak milurteko erdi luze batean zehar.

Tokiaren historia X. eta XI. mendeetan hasten da, orduan gotorleku musulman bat baitzegoen hemen. Gaztelarrek konkistatu ondoren, XII. mendean, gune hura kanpoko harresi-gerriko batekin handitu zen; gaur egun ere kontserbatzen da, eta lasai ibiltzea merezi du, muga-garai hartatik gureganaino iritsi den lekukotasunik zaharrena baita.

Ikuspegia menderatzen duen gaztelua, ordea, geroagokoa da. XV. mendean jaurerri-gaztelu gisa eraiki zen, jabeen boterea babesteko eta erakusteko pentsatua. XVI. mendean, artilleriak gerraren arauak aldatuak zituenean, artilleria-gotorleku bihurtu zen, eta defentsak garai berrietara egokitu zituzten. Bilakaera hori, Erdi Aroko harresitik bolbararako prestatutako gotorlekura, da hain zuzen ere bisitari adiaretsuarentzat hain interesgarri egiten duena.

Merezi du bisita fase horiek identifikatzen ematea: XII. mendeko Gaztelaren oinordeko den kanpoko harresia, jaurerri-gunea eta kanoi-sutari eusteko eta erantzuteko pentsatutako erreformak. Hori guztia Berlanga de Dueron, Gaztela eta Leongo lurretan: paisaia begietsiz harrian idatzitako historia militarreko ikasgai bat jasotzera gonbidatzen duen helmuga.